Kabakulak virüs kaynaklı, aniden gelişen, tükürük bezlerini, genellikle "Parotis"adlı tükürük bezini tutan bir bulaşıcı hastalıktır. Hastalığın etkeni RNA grubundan "Paramiksovirüs" ailesinden bir virüstür. Kabakulak hastalığı yalnız insanlarda görülür. Kabakulak virüsü vücuda solunum yollarından girer. 15-21 gün süren kuluçka devrinde virüs üst solunum yollarında ve boyundaki lenf bezlerinde çoğalır. Virüs buradan kana karışarak öteki organlara ulaşır. Virüsler kan yoluyla tükürük bezlerine, testis ya da ovaryuma, pankreasa, memeye, tiroit bezine, böbreklere, karaciğere, kalbe, beyin zarlarına ve kafa sinirlerine ulaşır.
Virüsün tükürük bezlerine eğfinü fazladır. Özellikle kulağın hemen önüne yerleşen parotis adlı tükürük bezinin iltihaplanıp şişmesi, hastalığa kabakulak adının verilmesine neden olur. Parotis iltihabı (parotit) genellikle aniden gelişir. Bundan önce halsizlik, titreme, ateş, iştahsızlık, boğaz ağrısı ve kulağın önüne rastlayan bir bölgede ağrı gibi belirtiler gelişebilir. Hastalığın seyri sırasında testislerin iltihaplanması (orşit), pankreas iltihaplanması  (paıfkreatit),  miokardit hepatit (karaciğer iltihaplanması), eklem iltihaplan gibi bozukluklar da gelişebilir. 1 yaşın üstündeki erkeklerin % 20-35'inde orşit gelişebilir. Ancak bu vakaların çok az bir bölümünde kısırlık gelişmektedir. Hastalığın özel bir tedavisi yoktur. Hastanın yorulmaması ve yatak istirahati yapması gerekir. Kabakulak görüldükten sonra 24 saat içinde hastalara kabakulak için özel immün globulin zerk edilmesi, orşit gelişme oranında azalmaya yol açar.