KIZIL - SCARLET FEVER
Kızıl aniden başlayan yüksek ateş, boğaz iltihabı, baş ağrısı, kusma ve deri belirtileriyle seyreden bulaşıcı hastalıktır. Hastalığın etkeni "Beta hemolitik streptokok" denilen bakterilerdir. Bu bakteriler "Eritrojen toksin" denilen bir zehir maddesi üretirler. Bu zehir maddesi deride ve boğazda kızarıklığa ve döküntülerin gelişmesine neden olur. Hastanın bademcikleri boğazı ve derisi kızarmıştır. Derideki kızarıklığın nedeni, zehirin derinin korium tabakasındaki kılcal damarları genişletmesidir. Lenf bezlerinde büyüme saptanabilir. Deride keratinleşme artar ve bunlar da pulcuklar biçiminde dökülürler. Hastalığın kuluçka dönemi yaklaşık 2-7 gündür. Daha sonra baş ve boğaz ağrısı, ateş, kusma, nabız hızlanması, titreme, yorgunluk gibi belirtiler gelişir. Hastanın bademcikleri şişer ve kızarır. Boyun bölgesindeki bazı lenf bezleri büyür. Hastalığın ilk iki gününde dil beyaz, paslı bir görünümdedir. Yalnız dilin uç ve kenarları kızarıktır. Daha sonra dilin papillaları şişerek, bu beyaz paslı dile benekli bir görünüm kazandırırlar. Bu görünüme "Beyaz çilek dil" denir. Dil pası 4-5 günde soyulayarak, alttan kızarık bir dil çıkar. Buna da "Kırmızı çilek dil" denir. Deride yaygın, parlak, kırmızı renkte küçük kabarcıklar belirir. Bunlar önce ense ve koltuk altında görülür. 3-7 günde bu kabarcıklar solarlar ve yerlerindeki deri dokusu pullanma biçiminde dökülür. Kızıllı hastanın yanakları kızarmışken, ağız çevresi soluk renktedir. Hastanın derisi ellendiğinde pürtüklü olduğu anlaşılır. Hastalarda komplikasyon olarak kalp, eklem, böbrek iltihapları gelişebilir. Kızılda bakteriye ve bunun hazırladığı zehir maddesine karşı bağışıklık gelişir . Zehir maddesine karşı gelişen bağışıklık kalıcıdır. Ama bakterinintiplerideğişti-ğinden yalnız karşılaşılan bakteriye karşı kalıcı bağışıklık gelişir. Hastaların yatakta dinlenmesi gerekir. Ateşin yüksek ve baş ağrısının fazla olduğu durumlarda ateş düşürücü ve ağrı dindiri-ci ilaçlar verilmelidir. Hastanın su ve elektrolit kaybı uygun bir biçimde karşılanmalıdır. Tedavide kullanılacak en uygun antibiyotik "Peni-silin"dir. Proksin penisilin günde (400000-600000 ünite) 10 gün süreyle verilmelidir. Eğer penisilin allerjisi varsa hastaya "Eritromisin" verilebilir.