Ovaryumların (yumurtalıkların) kadın yaşamında çok önemli bir yere sahip olduğu daha önce açıklanmıştı. Ovaryumların başlıca iki görevi vardır. Hormon yapımı ve ovülasyon yaşamın ilk dönemlerinde yani çocukluk ve ergenlik döneminde hormon yapımıyla kadınlık karakterleri oluşur. Daha sonraki dönemlerde bu hormonal faaliyet adet devirlerini düzenler. Ergenlik dönemiyle birlikte ovaryumların bu hormonal faaliyetine yeni bir faaliyet eklenir ki bu da ovülasyondur. Ovülasyon üreme faaliyetinin temelini oluşturan doğal bir mekanizmadır. Gerçekte bu hormonal etkinlik ve ovülasyon birbiri ile iç içe, birbirlerini etkileyen olaylardır.
Gebe kalamayan kadınların yaklaşık % 20'sinde ovaryuma ait bozukluklar sorumludur. Kısırlığa neden olan ovaryuma ait bozukluklar aşağıda sırayla açıklanmıştır.
1. Doğumsal yapı bozuklukları: Bazı kadınlarda doğuştan genetik bozukluklar olabilir. Böyle kadınlarda bir kromozom bozukluğu sonucu olarak "Turner sendromu"nda olduğu gibi ovaryumlar hiç olmayabilir ya da gelişimi eksik, bir kalıntı biçiminde olabilir.
2. İltihabi hastalıklar: Ovaryumların iltihabi hastalıkları adet devri üzerine etki ederek kısırlık nedeni olabilir.
3. Ovaryum tümörleri: Ovaryum tümörleri,ovaryumun normal fonksiyon yapmasını engellediği gibi ovaryumda tahribata yol açarak sonuçta hormonal etkinliği ve ovülasyon olayını engellerler. Bazen de ovaryumda var olan bir tümör hormon yapma özelliğinde olduğundan, salgıladığı bu hormon nedeniyle de ovaryumun normal etkinliğini bozabilir. Şişmanlık, kıllanma artışı, adet bozuklukları ya da adet görememe (amenore) ve kısırlık yakınmalarına yol açan "Stein-Leventhal" adlı bir hastalıkta her iki ovaryumda birçok kistler bulunabilir. Bu hastalıkta ovaryumun dış tabakası kalınlaşmış ve yumurtlama da olamamaktadır. Ovaryuma ait bozukluklar yalnız kısırlık nedeni olmakla kalmazlar, aynı zamanda başka yakınmalara da yol açarak kendini belli eder. Adet düzensizlikleri, kasık ağrıları, kıllanma ve gelişim bozuklukları gibi yakınmalar bazı ovaryum hastalıklarında görülen belirtiler arasındadır. Buraya kadar kadın üreme organlarında var olan bozukluklar teker teker ele alındı. Görüldüğü gibi kadın üreme organlarından her biri ayrı ayrı başlıbaşına kısırlık nedeni olabilmektedir. Bunlardan başka bazı hastalıklar da tümüyle kadın üreme organlarını ilgilendirir ve sonuçta kısırlığa yol açabilir.