Rotavirüs enfeksiyonları iki yaş altındaki çocuklarda akut ishalin en önde gelen nedenidir.  Rotavirüs enfeksyonları tüm dünyada yaygındır. Yaşamın ilk yıllarında ve düşük sosyoekonomik bölgelerde daha sıktır. Enfeksiyon genellikle ılıman iklimlerde ve kış aylarında görülür.

Rotavirüsler ishalin ortaya çıkmasından önceki günlerde de dışkıda bol miktarda bulunur ve belirtilerin ortaya çıkmasından 10-12 gün sonrasına dek saptanabilir. Çocukta enfeksiyonun gelişmesi için az sayıda organizma yeterlidir. Özellikle çocuk hastanelerinde, kreş ve bakımevlerinde salgınlar görülebilir.

Çocukların hemen tümü ilk 4-5 yaşlarda rotavirüs ile tanışırlar. Tekrarlama sık görülür ve genellikle ilk enfeksiyondan daha hafif seyreder. Anne sütü ile beslenme hastalığı önlemez, ancak daha hafif geçirilmesini sağlar. 3 ay – 24 ay arası çocuklarda hastalık ağır seyretmektedir. Yenidoğan bebekler ve 3 ayın altındaki çocuklar anneden geçen antikorlar aracılığıyla korunurlar. Enfekte çocuklarla yakın temas eden yenidoğan ve yetişkinlerde hastalık çoğu kez belirtisiz seyreder.

Belirtileri :

Rotavirüs enfeksiyonları gebelikle 48 saatten az süren kuluçka dönemini izleyerek hafif-orta derecede ateş ve kusma ile başlar. Sık, sulu ishal bunu izler. Kusma ve ateş hastalığın ikinci günü azalır, ancak ishal 5-7 gün devam eder. Süt çocuklarında vücudun su kaybetmesine ve sıvısız kalmasına yol açabilir ve hızla ilerler. Bağışıklık yetersizliği ve bağırsak hastalığı olan çocuklarda ağır ve uzayan hastalık görülebilir.

Hastalarda en sık rastlanan labratuvar bulgusu sıvı kaybı ve kan bulgularında asit değerlerin yükselmesidir. Dışkıda lökosit ve kan yoktur.

Tedavi :

Tedavinin başlıca amacı sıvı kaybını önlemek ve kaybedilen sıvıyı yeniden çocuğa kazandırmaktır. Diğer bir amaç ise çocuğun beslenme dengesinin sağlanmasıdır. Genel olarak tedavide ilacın yeri yoktur. Bulantı, kusma ve ishal önleyici ilaçlar yararlı değildir, aksine çok ciddi yan etkilere yol açabilirler.

Korunma :  

Genel hijyen bulaşmayı azaltır. Ancak en gelişmiş toplumlarda bile çocuklar kolayca enfekte olabilmektedir. El yıkama en önemli korunma yoludur. Hastalık sırasında standart korunma önlemlerinin yanı sıra temas önlemleri de alınmalı ve iyileşme döneminde de dışkıda virüs olabileceği unutulmamalıdır.

Günümüzde rotavirüs için kullanılan bir aşı yoktur.

Dr. Ruhi Çakır

yazıcıdan çıkart