KISIRLIK VE TÜP BEBEKLE İLGİLİ SIK SORULAN SORULAR
Aşılama tedavisi :
Tüp bebek öncesi, klasik tedavi içinde yer alan aşılama, rahim
kanallarından en az bir tanesi açık olan (HSG filminde) ve sperm
analizinde sperm özellikleri normal olan çiftlerde uygulanabilen
bir yöntemdir. En fazla 6 kere yapılması önerilir. 3 veya 4 kere
yapılmasına rağmen gebe kalınmazsa bu yöntemi devam ettirmenin
pek faydası olmamaktadır. Genellikle başarı oranı % 8-15
arasında kabul edilir. Aşılama için kullanılan sperm örneğinin
yıkanması önemlidir. Yıkanmamış sperm ile aşılama
yapılmamalıdır.
Tüp bebek ve mikroenjeksiyon aynı mıdır?
Tüp bebek, uygulanan yöntemlerin Türkçe’de kullanılan genel
adıdır. Mikroinjeksiyon bu yöntemlerin laboratuarda kullanılan
teknik adıdır. Tüp bebek yapıldığı zaman zaten mikroenjeksiyonla
yapılmaktadır.
Tüp bebek ne zaman yapılır?
Klasik kısırlık tedavisi ile (aşılama) sonuç alınamayan vakalar,
rahim kanalları kapalı olanlar, sperm analizinde sorun olanlar,
azospermi, kadın yaşının 37 ve üzeri olması gibi durumlarda
uygulanır.
Tüp bebek programı için ne zaman başvurmalı?
Öngörüşme, muayene ve tetkikler yapılıp yönteme karar
verildikten sonra adet kanamasının 2. günü başvurulmalı.
Bir program süresi ne kadardır?
Yumurta gelişmesi, toplanması, embryo oluşması, embryo transferi
için uzun protokolda yaklaşık 1.5 ay, kısa protokolda 14-20 gün
sürer.
Program ücret paketi nelerden oluşur?
Kullanılan ilaç ücreti dışında kalan, ultrasonla yumurta
gelişmesi sırasında gerek duyulan kontrollar ve hormon
tahlilleri, yumurta toplanması için hastaneye yatış,
ameliyathane ve anestezi, laboratuar işlemleri, sperm alınıp
hazırlanması, embryo transferi ve doktor ücreti (+ KDV) paket
ücreti içindedir. Programa girmeden önce yapılan teşhis amaçlı
hormon tetkikleri, rahim filmi (HSG), sperm tahlili, veya ilave
tetkikler, yumurta gelişmesi amacıyla kullanılan ilaçlar ücrete
dahil değildir. İlk ön görüşmeden ücret alınmaz.
Erkeğin ilaç kullanarak sperm sayısı yükseltilebilir mi?
İlaç tedavisinden fayda görebilecek erkek sayısı oldukça azdır.
Genellikle ilaçların pek faydası olmamakta. Azospermide ilaç
tedavisi denenmekle beraber sonuç faydalı olmamaktadır. En iyi
yöntem tüp bebek tedavisinin kendisidir. Erkek için kullanılacak
ilaç masrafı da oldukça yüksektir.
Varikosel ameliyatı sperm eksiklikleri üzerine olumlu etki
yapar mı?
Varikosel ameliyatı olup olmama sorusu çok sık gündeme gelen bir
konudur. Bu konuda tüp bebek uzmanları ve üroloji uzmanları
arasında bazı görüş ayrılıkları mevcuttur. Varikosel
ameliyatının faydalı olma ihtimali en fazla % 50 vakada mümkün
olabilir. İleri derecede sayı azlığı, hareket azlığı veya şekil
farklılığı olan sperm analizi sonuçlarında pek düzelme olmuyor.
Yine en iyi tedavisi yöntemi tüp bebek tedavisinde seçilmiş
kaliteli spermin yumurta içine enjeksiyonudur (icsi).
Erken menapoz nedir ? tüp bebek yapılır mı?
Erken menopoz kadının 35 yaş öncesi adet görmemesi durumudur. Bu
durumu olan kadınlarda çocuk isteği olsun veya olmasın mutlaka
jinekolojik takipler yapılmalıdır. Çocuk isteği olan kadınlarda
ilaç denemeleri yapılıp yumurta geliştirmeye çalışılabilir. Bu
kadınlarda ön tetkiklerden sonra durum değerlen dirilmesi ne
göre yumurta gelişmesi için hiç olmazsa bir kere deneme
yapılabilir. Genç yaşta adetten kesilenler de bazen
yumurtalıklar cevap verebilir. Yalnız tüm olumsuz ihtimaller
hastaya önceden anlatılıp ona göre karar vermesine yardımcı
olmak gerekir. Sonuçların pek yüz güldürücü olmadığı çiftlere
önceden söylenmelidir. Ayrıca, bu tip hastalarda ilerdeki
yaşamında gelişebilecek durumlar ile ilgili bilgi verilmesi
gerekmektedir.
Daha önce 3 veya daha fazla başarısız tüp bebek denemesi
olanlarda nasıl davranmalı?
Bu gibi durumlarda tüp bebek uygulamasından önce daha önceki
uygulamalara ait tedavi safhaları ve embriyoların laboratuar
bulgularını incelemek uygun olur. Gerekirse çift yeniden
değerlendirilir, bazen ilave testler istenebilir. Karı-koca‘dan
genetik test istenebilir. Yeni değerlendirme sonucuna göre nasıl
bir tedavi uygulanacağına karar verilir.
Tüp bebek için kullanılan ilaçların kalıcı etkisi var mı?
Hayır, bu ilaçlar kalıcı bir etki bırakmazlar. Zaten insandaki
hormonların benzerleridir ve yeni üretim teknolojisi ile hemen
hemen saf hormon elde etmek mümkün olmaktadır.
Polikistik Over (PCO) ve Polikistik Over Sendromu (PCOS)’li
kadınlar ne yapmalı?
PCOS’li kadınlar hormonal yönden farklı oldukları için en çok
ilaçla tedaviden fayda görürler. Zaten en çok kısırlık sebebi
aylık yumurta gelişmesinin olmayışıdır. İlaçla yumurtalık
uyarısı genellikle yumurta gelişmesi ve iyi bir gebelik şansı
ile sonuçlanır. Fakat bu tip kadınlarda bazen yumurta gelişmesi
için gereken doz ayarlamalarında zorluklar ortaya çıkar. Ya hiç
yumurta gelişmez veya istenenden çok yumurta gelişerek tedavinin
devamını imkansız kılar. Bu tip kadınlar ayrıca diyabet,
hipertansiyon gibi diğer bazı rahatsızlıklara da aday oldukları
için bu yönde de araştırılmaları ve gerekirse tedavileri
yapılmalıdır. Hayat boyu takip gerekliliği konusunda
uyarılmalıdırlar.
İleri derecede endometriozis veya çikolata kisti olanlar ne
yapmalı?
Bu tip kadınlarda kısırlık tedavisi endometriozisin yerleşme
alanlarına, ve yaygınlığına bağlı olarak farklılık gösterdiği
için her kadını kendi durumuna göre değerlendirmek gerekir.
Bazen kistlerin alınması gerekir, bazen kistler alınmadan
tedaviye devam edilebilir. Endometriozisli kadınların hayat boyu
takip edilmeleri gerektiği mutlaka hatırlatılmalıdır.
Miyom (myom) kısırlık nedenimi? olan kadın ne yapmalı?
Myomlar, rahimden kaynaklanan ve iyi huylu olan tümörlerdir,
yani kanserle alakaları yoktur. Üreme çağındaki kadınların
yaklaşık % 20-25’inde bulunurlar. Farkedilmeyecek kadar küçük
olanlar yanında çok büyük olanlar da vardır. Senelerce büyümeden
var olanların yanında çok hızlı büyüyen myomlar da mevcuttur.
Myomların gebeliği engelleyip engellemediğine karar vermek bazen
zor olmaktadır. Pek çok doktorun büyük bir myom mevcudiyetinde
gebe kalıp doğum yapan hastası olmuştur. Benzer olarak senelerce
çocuğu olmayıp da miyom ameliyatından sonra gebe kalan hastalar
mevcuttur. Miyomlar rahimdeki yerleşme yerlerine, sayılarına,
büyüklüklerine göre çok farklı belirtiler verirler, bazen de
farkedilmezler ve teadüfen muayene sırasında varlıkları
saptanır. Bu nedenlerden dolayı her kadının kendi durumuna göre
bir plan yapmak daha uygun olacaktır. Bir miyomun kısırlık
nedeni olup olmadığına karar vermek için dikkatli bir
jinekolojik muayene gerekir. Genellikle 5-6 cm boyutlarında olup
ta sık kontrollarda büyüme gösteren Miyomlar operasyonla
alınmalıdır. Myom olupta gebe kalan kadın sayısı az değildir.
Adet düzeni ve önemi
Üreme çağındaki kadınların çoğunun adet düzeni ortalama 28 günde
bir ve 26-32 gün sınırları içinde normal kabul edilir.
Adetlerini bu şekilde gören kadınların büyük kısmında doğal
yolla veya dışarıdan verilen ilaçlarla yeterli sayıda yumurta
gelişmesi beklenen bir sonuçtur. Adet düzeni 32 günden fazla
aralıklarla olan kadınlarda, özellikle de 2-3 ay gibi
aralıklarla adet görenlerde yumurta gelişmesi çok nadir hale
gelebilir. Bazan bu duruma değişik derecelerde tüylenme ve kilo
artışı eşlik ederse polikistik over sendromu (pcos) olarak
adlandırılır. Bu gibi durumlarda mutlaka ileri araştırma
yapılması gerekir. Polikistik overli kadınlarda yumurta
gelişmesi için dışarıdan verilecek ilaçlara ihtiyaç olabilir.
Bir de, adetlerini daha sık olarak gören kadınlar vardır; ör:
22-25 günde bir gibi. Bu durumda sık adetin durumu
araştırılmalı, eğer herhangi bir neden bulunmuyorsa belirli
aralıklarla kontrollar yeterli olacaktır. Bu gibi kadınlarda
yumurta gelişmesini değerlendirmek için hormon testleri ve
ultrasonografik takip yapılabilir. Eğer yumurta gelişmesi
yeterli değilse dışarıdan ilaç tedavisi uygun olabilir.
40 yaş ve üzeri kadınlarda kısırlık:
Hangi nedenle olursa olsun bazı kadınların geç yaşta evlendiği
bir gerçektir ve hepsinin çocuk isteği en doğal haklarıdır. 40
yaşından itibaren, hatta bazı çalışmalara göre 37 yaşından
itibaren kadınlarda gebe kalma şansı azalmaya başlamaktadır. Bu
durumda olan ve çocuk isteyen kadınlarda klasik tedavilerin
fazla uzatılmaması daha akıllıca olacaktır. Tüp bebek yöntemleri
ile bile gebelik oranları % 10-20 seviyelerindedir.
Yüksek FSH nasıl değerlendirilir:
Kadınlarda adet kanamasının 2-3 günü yapılan FSH ölçümü
laboratuar normal üst sınırından fazla ise FSH yükselmesinden
bahsedilir. FSH hormonu genellikle 37 yaşından sonra yükselme
eğilimi gösterir. Kadınlarda menopoza girmeden yıllar önce (7-10
sene) FSH hormonunda seyrek olarak yükselmeler tesbit
edilebilir. Zaman içinde bu yükselmeler daha sık olmaya başlar.
FSH yüksekliğinin değeri arttıkça yumurtalıklardan yumurta
geliştirme kapasitesinde azalma olabilir. Bu durum ancak
ultrason takipleri ile tesbit edilebilir. Eğer yumurta
gelişmesinde azalma söz konusu ise dışardan ilaç verilerek çocuk
isteyen kadınlarda tedavi yapılabilir. FSH yükselmesi olan
kadınlarda gebelik oranlarının biraz daha düşük olabileceği
kendilerine anlatılmalıdır. Ayrıca klasik tedavilerle çok uzun
süreler vakit kaybedilmemelidir. Bazen yeni evli ve 40 yaş üzeri
kadınlarda her şeyin normal olduğu söylenip uzun süre tedavi
yapılmadığına şahit oluyoruz.
İnfertilite nedir, dünyada
hangi sıklıkta görülür?
Kısırlık, düzenli cinsel ilişkiye ve herhangi bir korunma
yöntemi kullanmamaya rağmen 1 yıl içinde çocuk sahibi olamama
durumudur. Dünyada çiftlerin yalaşık %10 - %15'i infertilite ile
ilgili bir sorunla karşılaşırlar.
İnfertiliteye en çok yol açan sebepler nedir?
Kadında infertiliteye yol açan sebeplerin başında yumurtla ve
tüplerler ilgili problemlerin yanı sıra endometriozis gibi
nedenler; erkekte infertiliteye yol açan sebepler ise daha çok
sperm bozuklukları ile ilgilidir.
Kısırlık tedavisi içi ne zaman başvurmalı?
Çiftler düzenli cinsel ilişkiye ve herhangi bir korunma yöntemi
kullanmamaya rağmen 1 yıl içinde çocuk sahibi olamadıkları zaman
kısırlık teşhisi ve tedavisi için merkezimize başvurabilirler.
Eğer bayan yaşı 30'un üzerindeyse 5 – 6 aylık korunmama sonrası
gebelik oluşmaz ise tetkiklerin yapılmasını önermekteyiz. Çünkü
gebelik elde etmede bayan yaşı en önemli faktörlerden birisidir.
İnfertilite tedavisi ne kadar başarılıdır?
Kadın yaşı tedavi başarısında oldukça önemlidir. Diğer bir
faktör yumurtalığın yumurta üretebilme kapasitesidir. Yaş ne
kadar genç ise ve yumurtalık fonksiyonları ne kadar iyi ise,
başarı oranı o kadar yüksektir. Genel başarı oranı yerine,
bireyselleştirilmiş başarı oranı daha önemlidir.
Başvurudan sonra uygulamaya geçiş süresi ne kadar?
Kadın ve erkeğin ön değerlendirilmesi için kadının adetinin 2. -
3. günü, erkeğinse 3 – 5 günlük cinsel perhiz sonrası dönem
idealdir. Bu dönemde gerekli hormon tetkikleri, muayene,
ultrasonografi ve bulaşıcı hastalıklar ile tetkikler yapılır.
Adet bitiminden sonraki ilk hafta içinde de gerekirse rahim içi
değerlendirilir. Daha sonra çift için en uygun tedavi yöntemine
karar verilir.
İlk tüp bebek işleminde hamile kalamayan bir çift ne kadar
sonra tekrar tüp bebek uygulaması deneyebilir?
İki tüp bebek uygulaması arasında en az 3 aylık bir süre
geçmelidir.
Aşılama en fazla kaç kere yapılabilir?
Aşılama ile ilgili kesin bir sınırlama yoktur fakat 5 – 6
uygulamadan sonra hamilelik elde edilmiyorsa daha ileri
yöntemlerin denenmesinde fayda vardır.
Tüp bebek en fazla kaç kere yapılabilir?
Çiftin manevi ve maddi gücü elverdiği ölçüde tüp bebek
uygulanabilir.
Hamilelik ne zaman anlaşılır?
Hamilelik embryo transferini takip eden 12. gün kanda yapılan
gebelik testi sonucu anlaşılır .
Çoğul gebelik olma ihtimali daha mı çoktur?
Gebelik ihtimalini arttırmak amacıyla anne rahmine 3 embriyoya
kadar transfer edilebildiği için, çoğul gebelik ihtimali daha
çoktur.
Dış gebelik nedir?
Dış gebelik rahim dışında, genelde fallop tüplerinin birinde
başlar. Dış gebelik ihtimali %1 gibi nadir bir ihtimaldir.
Genellikle tüplerine zarar gelmiş kadınlarda görülür. Ağrıyla
beraber vajinal kanama gibi belirtileri olabilir. Dış gebelik
tüpün patlamasına ve karın içine kanamaya neden olabilir. Dış
gebelik genellikle cerrahi müdahale ile alınır. Erken dönemde
saptanırsa, tıbbi (ilaç) tedavi şansı denenebilir.
Tüp bebek uygulaması ile anormal bebek doğma riski nedir?
Normal yoldan bebek doğurmak ile arasında bir fark yoktur .
Sperm örneği evden veya dışarıdan getirilirse risk oluşur mu?
Normal şartlarda merkezimizde hazırlanmış olan özel bir odada
sperm örneği verilmelidir. Çok zorunlu hallerde örnek evden
getirilecek ise 20 dakikayı aşmayacak bir sürede merkeze
ulaştırılmalıdır .
Polikistik over sendromu nedir?
Polikistik over sendromu en sık 30 yaş altı kadınlarda görülen
bir çeşit yumurtlama bozukluğudur. Adet düzensizliği, aşırı
kıllanma, şişmanlık, sivilce gelişmesi ve kısırlık gibi
belirtileri vardır. Bazen kilo vermek bile hastalığın şiddetini
azaltabilir. Polikistik over sendromu olan kadınlar gebe kalmak
için genelde tedavi olurlar.
Endometriozis nedir?
Endometriozis rahim iç tabakasında bulunan ve her ay adet
kanaması şeklinde dışarıya dökülen endometriumun vücutta rahim
dışında bir yere yerleşmesi olarak tanımlanır. Genellikle
yumurtalıklarda, tüplerde ve diğer pelvik organlarda bulunur.
Rahim dışındaki bu endometriozis odakları ağrı ve kısırlık gibi
problemlere neden olabilmektedir .
Dondurulmuş embryo ile yeni embryo kullanma arasındaki fark
ne?
Dondurulmuş embryonun transferi hastaya ekonomik ve psikolojik
avantajlar sağlar. Ancak dondurulmuş embryo transferi ile
gebelik şansı taze embryoya göre daha azdır .
Tüp bebek uygulaması ile bebeğin cinsiyetini seçmek mümkün
mü?
Embryo transferi öncesi uygulanan preimplantasyon genetik tanı (PGD)
yöntemi ile embryonun cinsiyetini belirlemek ve istenen
cinsiyetteki embryoları transfer etmek mümkündür ancak bu
yönetmelikler ile yasaklanmıştır. Ancak cinsiyet gözeten
hastalıklarda (örn; hemofili) uygulanabilir. (Tıbbi
gereklilikler varsa)
Tüp bebek uygulamasında yaş sınırı var mı?
Tüp bebek uygulamasında yaş sınırı 45'tir. Unutulmamalıdır ki,
yaş arttıkça tüp bebek uygulamasının başarısı ve bebek sahibi
olma ihtimali düşmektedir.
Tüp bebek tedavisi ne kadar sürer?
Tüp bebek tedavisi yaklaşık 2 ila 3 hafta civarında sürer.
Hastanın bu süre zarfında devamlı merkezimizde kalmasına gerek
yoktur. Yumurtaların gelişimi sırasında hastanın gün aşırı
merkezimize gelip kan tahlili yaptırması ve ultrasona girmesi
gerekir.
Tüp bebek tedavisinde kullanılan ilaçların yan etkileri var
mı?
Genel sağlık üzerine önemli yan etkileri yoktur. Ancak,
yumurtlama tedavisi esnasında, tedaviye aşırı cevap verilen
durumlarda (OHSS; Ovaryen Hiperstimülasyon Sendromu) karın
içinde sıvı birikimine ve yumurtalıkların aşırı büyümesine neden
olabilir.
Mikroenjeksiyonun tüp bebekten farkı ne?
Mikroenjeksiyon ve tüp bebek yöntemlerinde çiftler üzerinde
uygulananlar aynıdır, aralarındaki tek fark yumurtanın döllenme
şeklindedir. Tüp bebek uygulamasında kadından alınan
yumurtaların çevresine bir miktar sperm bırakılır ve döllenmenin
olması beklenir. Mikroenjeksiyon uygulamasında spermler tek tek
tutulur ve yumurtanın içine yerleştirilir. Mikroenjeksiyon
yöntemi daha çok erkek kısırlığında tercih edilir .
Transfer edilen embriyoların iyi kalitede olmasına rağmen
tutunamama sebebi nedir?
İyi kalitedeki embriyo, genetik olarak normal embriyo olabilme
şansını arttırır. Ancak kesin kriter değildir. Embriyo dışında,
rahim ile ilgili ve bugün birçoğunu net olarak bilemediğimiz
faktörlerden olabilir.
Gebelik öncesi genetik tanı (preimplantasyon genetik tanı pgt)
nedir?
Preimplantasyon genetik tanı embriyolardan bir veya iki hücre
alınması ve bu hücrelerde özel genetik analizler uygulanarak
seçilen genetik olarak sağlıklı embryoların ana rahmine transfer
edilmesi işlemidir .
Yumurtaların uyarılması tedavisi ile yumurtalık kanseri riski
artar mı?
Yapılmış olan hiçbir araştırmada yumurtaların uyarılmasını
sağlayan ilaçlar ile yumurtalık kanseri arasında bir ilişkiye
rastlanmamıştır. Ailesinde yumurtalık kanseri olan kadınlarda
riskin daha fazla olduğu; gebelik, emzirme ve doğum kontrol hapı
kullanımının riski azalttığı bilinmektedir .
Tüp bebek tedavisi sonrası doğan bebeklerin sağlığı ile
ilgili riskleri var mıdır?
Normal gebelik sonrası doğan bir bebekle tüp bebek tedavisi
sonrası doğan bir bebek arasında sağlık açısından bir fark
yoktur .
Aşılama her infertil çift için uygun mudur?
Aşılama yöntemi her infertil çift için uygun bir yöntem
değildir. Aşılama; erkeğin sperm üretme becerisi düşük olduğunda
ya da spermlerin rahim ağzını geçemediği veya kadının bağışıklık
sisteminin spermleri öldürdüğü durumlarda uygulanır. Kadın
tüplerinden birinin açık olması gerekir .



Ana Sayfa

