Son 14 yılda boşanma oranları yüzde 244 arttı. Çocuk sayısı fazlalaştıkça aileler boşanma fikrinden uzaklaşıyor ancak bu onların mutlu olduğunu göstermiyor. Bu hafta boşanma sürecini anlatırken çocuklarımıza nasıl yardımcı olacağımızın listesini yaptık

Boşanma istatistiklerini merak ederek Türkiye İstatistik Kurumu�nun web sitesine girdim (www.tuik.gov.tr). 1992 yılında 436.121 evlilik gerçekleşirken, 27.133 evlilik sonlanmış. 2006 yılında bu rakamlar sırasıyla 636 bin 121 ve 93 bin 489�a çıkmış. Son 14 yılda evlilik oranları yüzde 145 artarken, boşanma oranları yüzde 244 artmış.
İşin aslı bizim zamanımıza göre oldukça fazla çocuk bu süreçle başa çıkmanın yollarını arıyor.
Eşinden ayrılmış bir tanıdığım, beş yaşındaki kızıyla Barbie oynarken, kızının �Anne Barbie, Ken�le evli mi yoksa senin gibi boşanmış mı?� sorusu üzerine çok üzülmüş, aylarca kendini suçlamıştı. �Acaba kızım için biraz daha dayanmalı mıydım?� sorusu da peşinden gelmişti.
Uzmanlar, çocukların ayrı evlerde mutlu ebeveynleri tercih ettiğini söylerken, boşanmış çiftlerin kendilerini veya birbirlerini suçlamak yerine, çocuğa anlayabileceği bir dilde durumu anlatmanın, ona kendini güvende hissettirmenin önemini vurguluyor.
Bakın yaşbeyaş çocuklar boşanmadan ne anlıyor ve bu süreçte onlara nasıl yaklaşmalısınız?
Doğum � 18 ay: Bebekler evdeki gerilimi hisseder ama nedenini anlayamaz. Bu bebekler huysuz olur, çok ağlar, tanımadıkları kişilerin varlıklarını reddeder, gelişimlerinde gecikme göstere-bilirler.
Ne yapmalı? Bebekler süreklilikten ve tanıdık yüzlerden hoşlanır. Günlük rutininizin aksamasına izin vermeyin. En sevdiği oyuncağı ve ona güven veren nesneleri yanında bulundurun. Onu daha fazla kucağınıza alın. Bu süreçte dimdik ayakta kalabilmek için arkadaşlarınızdan ve ailenizden yardım isteyin.
18 ay � 3 yaş: Bebeklik ve çocukluk arası bu dönemde, çocuğun en kuvvetli bağı ailesidir. Ayrılığı kabul etmesi ve anlaması güç olacaktır. Bu yaş çocukları çok kendiyle alakalıdır ve onun yaptığı bir şeyin ayrılmalarına neden olduğunu düşünebilir. Ağlarlar, normalden fazla ilgi isterler. Parmak emmeye başlayabilir, tuvalet eğitimini reddedebilir, terkedilme korkusu yaşayabilir, geceleri sık sık uyanabilirler.
Ne yapmalı? Ayrılmış olsanız da, haftada birkaç gün biraraya gelip ailecek program yapmanız bu yaş çocuğu için çok önemlidir. Ona ekstra ilgi gösterin. Konuşuyorsa duygularını anlatmasına yardımcı olun ve boşanmadan onun sorumlu olmadığını anlatın.
3 � 6 yaş: Okul öncesi çocuklar �boşanma� kavramını bilmez, evdeki ortam ne kadar gergin olursa olsun, anne ve babanın ayrılmasını istemezler. Bu dönem çocukları her konuda kontrolün ellerinde olduklarını hissettikleri için bu konuda bir şey yapamamaları onları güçsüz hissettirir. Gelecek ile ilgili kaygı duyarlar, kızgınlıklarını içlerine atarlar, geceleri sık sık kabus görebilirler.
Ne yapmalı? Bu dönem çocuğu ebeveynlerinin psikolojisinden ve davranışlarından çok etkilenir. Siz ne kadar rahat ve güvenli olursanız, o da bu süreci o kadar normal geçirir. Konuşacak, duygularını anlatacak birine ihtiyaç duyacağı için sizin ve aile bireylerinin yanında olması çok önemlidir. Ebeveynlerini istedikleri zaman görebileceğini bilmesi, güven duygusunun gelişimi adına çok önemlidir.
6 � 11 yaş: Terk edilme korkusu yaşarlar. 5-8 yaş arası çocuklar anne ve babalarının onlardan boşandığını zannedebilir. Yanında yaşamadıkları babayı veya anneyi ebediyen kaybettiklerini düşünürler. Tekrar birleşme üzerine fantazi kurar, anne ve babayı sürekli biraraya getirmeye çalışırlar. 8-11 yaş dönemindekiler ise ayrılıktan bir tarafı sorumlu tutabilir ve küsebilirler. Öfkelerini çeşitli şekilde açığa çıkarırlar. Oğlan çocukları sınıf arkadaşlarıyla kavga edebilir, kız çocukları depresyona girebilir. Strese bağlı mide ve baş ağrıları yaşayabilirler.
Ne yapmalı? İki tarafın da onu terk etmeyeceğine ikna olmalıdır. Tarafların birbirlerini suçlamadan durumu izah etmesi, çocuğun konu hakkındaki sorularına mantıklı cevaplar vermesi işleri bir nebze kolaylaştıracaktır. Onunla kaliteli zaman geçirmeniz, sevdiği şeyleri yapmanız çok önemlidir.
Kaynak: www.healthykids.com


En çok sorulanlar

Boşanma nedir?
u Yaş 2: Açıklamada detaya girmeyin. �Boşanma anne ve babanın ayrı evlerde yaşaması demek. Ama her zaman senin anne va baban olarak kalacağız ve sana bakacağız.�

u Yaş 3-5: Siz değil, okuldaki bir arkadaşının anne ve babası boşansa bile bu soruyu sorabilir: �Boşanma evli insanların artık evli olmaması demektir. Sebebi beraber yaşarken artık mutlu olmamalarıdır.�

u Yaş 6-8: Bu yaştaki çocuklar duygularını ifade edebilir. Açıklama yaparken duygularına hitap etmeli ve hislerini rahatça dile getirmesini sağlamalısınız: �Boşanma üzücüdür. Hiç kimse bir aileyi bölmek istemez. Ama anne ve baba artık anlaşamıyor. Yetişkinler bazen evlendikleri günkü insandan, başka bir insana dönüşürler. Bunun seninle hiçbir alakası yok. Her zaman anne ve baban olmaya ve seni çok sevmeye devam edeceğiz.�

Beni hâlâ seviyor musunuz?
u Yaş 2: Endişelerini dile getirmesi zordur. Bu yüzden ona normalden fazla ilgi göstererek, kucaklayarak sevginizi gösterin, güvende olduğunu hissettirin: �Tabii ki seni çok seviyoruz ve her zaman yanında olacağız.�

u Yaş 3-8: Evde kalan tarafın da, bir gün gidip gitmeyeceği endişesini taşır. Onu çok sevdiğinizi ve her zaman ona bakacağınızı sık sık tekrarlamayı ihmal etmeyin.
Babamı özledim...

u Yaş 2: Siz evliliğinizin bittiğini bilseniz de, çocuğunuzun bunu anlaması uzun sürecektir. Babasını tutturursa paniğe kapılmayın ve �ona ben bakıyorum o babasını istiyor� diye düşünmeyin. �Babayı özlediğini biliyorum. O da seni özlüyor. Haftasonu beraber olacak, oyunlar oynayacaksınız.�

u Yaş 3-8: Yukarıdaki cevap haricinde babasının ailesiyle de ilişkisinin kopmadığını, babaannesini, amcasını görmeye devam edeceğini bilmesi gerek.

Nerede kalacağım?
u Yaş 3-5: Hayatının ne şekilde değişeceğini merak eder. Aynı okula gidecek miyim? Kiminle yaşayacağım? Araba hâlâ bizim mi? Bu endişelere gerçek cevaplar verin. �Burada benimle yaşayacak, aynı okula gideceksin. Babayı özlediğin zaman onun evindeki senin için yapılmış harika yatak odasında kalacaksın.�

u Yaş 6-8: Bu yaştaki çocukların soruları daha detaylıdır. Beni basketboldan kim alacak? Beraber tatile gidebilir miyiz? Yukarıdakilere ek olarak maddi durumlarında bir değişiklik olup olmadığını da merak ederler. Tüm bunlara yine gerçek cevaplar vermek gerekir.
Kaynak: www.babycenter.com


Ayrı evlerde ama mutlu anne babayı tercih ediyorlar / Prof. Dr. Bengi Semerci
Çocuk sayısı arttıkça, boşanma oranlarının azalmasının en önemli nedeni kadınların ekonomik özgürlüğünün olmaması. Çalışan kadın zaten az sayıda çocuk yapıyor ve mutsuz ise boşanmaktan çekinmiyor. Birçok kişi de boşanmaya hazır olmadığı için �çocuk� bahanesini öne sürüyor. Hiçbir çocuk anne babasının boşanmasını istemez. Ancak çocukların kavga eden, mutsuz ebeveynleri görmesi çok daha büyük sorunlara neden oluyor. Her şeyden önce ileride kendi ailelerini kurmaya çekiniyorlar, mutlu evliliğe inançları azalıyor. Eğer boşanma süreci doğru yönetilirse, çocuğa her zaman anne ve babasının onu seveceği ve yanında olacağı güveni verilirse, her iki ebeveynin evinde de ona mutlu bir yuva sağlanırsa bu dönemi daha kolay atlatıyorlar. Aynı evlerde kavga eden anne baba yerine, ayrı evlerde huzurlu ve mutlu anne ve babayla yaşamayı çocuklar tercih ediyor. Çocuk yapmak için nasıl evlenilmemesi gerekiyorsa, çocuk var diye boşanmaktan kaçmak da yanlıştır.


Çocuklar küçük umutlarla büyük hayaller kurabiliyor / Nilüfer Kas Gazeteci-Yazar
Arada çocuk olunca, boşanmanın etkisi 9 şiddetinde deprem gibi yıkıcı olabiliyor. Ayrılık kararı aldığımda kızım 4 aylıktı. Bu nedenle �babayla ayrılık sendromu� yaşamadı. Ancak beş-altı yaş döneminde bu konuyu sorguladı. Zaman zaman duygu sömürüsü yaptı. Her konuda olduğu gibi bu konuda da net oldum. Ayrıntıya girmeden ayrılık nedenlerini açıklayıp, bir daha bir araya gelmemizin söz konusu olamayacağını söyledim. Çocuklar en küçük umut kırıntısıyla büyük hayaller kurabiliyor. Ayrılığımız çok küçük yaşta olduğu için o dönem bir uzman yardımı almadım. Ancak zaman içinde baba-kız ilişkisinde yaşanan sıkıntılar nedeniyle uzmana başvurdum. Nehir�i götürmedim, aldığım tavsiyeleri uygulamaya çalıştım. Her şeye rağmen kızıma babasıyla ilgili olumsuz duygu yansıtmamaya özen gösterdim. Yüreğine düşüreceğim nefretin, bir gün belki bana, belki başkalarına döneceğine inandım. En öfkelendiğim zamanlarda bile, kızım benim ağzımdan babasıyla ilgili kötü bir sözcük duymadı.